12 dosyadan çıkan tespitler, hem de dayanakları birlikte.
Aşağıdaki her şey yalnız 12 aylık e-Defter yevmiye XML'inden çıktı; kebir, bordro ya da beyanname kullanılmadı. Bunlar raporun baktığı konulardan birkaçı, kurgusal Örnek A.Ş.'nin 2025 defterinden.
Her tespit kendi kanıtıyla gelir: tarih, yevmiye numarası, hesap ve tutar. Ne yapılacağı da yanında yazar.
Büyük ödemeler kasadan mı yapılmış?
İşletmeler arasında 30.000 TL'yi aşan tahsilat ve ödemelerin banka ya da PTT üzerinden yapılması gerekir; aksi halde özel usulsüzlük cezası gündeme gelebilir. Rapor sınırı aşan her nakit hareketi tarihi, yevmiye numarası ve tutarıyla önünüze koyar.
Merkez kasadan yapılan 6 ödeme, işlem tarihindeki 30.000 TL sınırını aştı; toplamı 412.750,00 TL.
Kasa hiç eksiye düşmüş mü?
Kasada olmayan para harcanamaz; eksi kasa, bir tahsilatın kaydedilmediğini ya da bir ödemenin yanlış hesaba yazıldığını gösterir. Rapor kasanın gün sonu bakiyesini her gün için hesaplar, eksiye düştüğü günleri yakalar.
100.01 Merkez Kasa hesabı 2 gün üst üste alacak bakiyesi verdi; en düşük gün sonu bakiyesi −18.420,00 TL.
Kasada gerçekten o kadar para var mı?
Defterde görünen kasa, şirketin günlük ihtiyacının çok üstündeyse o paranın gerçekten kasada olup olmadığı sorulur. Rapor her ay sonu kasasını şirketin olağan nakit ihtiyacıyla karşılaştırır.
Ay sonu kasa bakiyesi olağan nakit ihtiyacının (96.300,00 TL) çok üstünde; en yüksek bakiye Eylül sonunda 1.284.600,00 TL.
Bankadaki para boşta mı bekliyor?
Rapor yalnız riskleri değil, kaçan fırsatları da gösterir. Aylarca vadesiz hesapta getirisiz bekleyen para, değerlendirilebilecek bir kaynaktır.
Vadesiz hesaplarda 11 ay boyunca yüksek bakiye tutuldu, faiz geliri kaydı görülmedi; aylık ortalama vadesiz bakiye 2.950.000,00 TL.
Ortakların şirketten aldığı paraya faiz işlemiş mi?
Ortağın şirketten çektiği paraya faiz hesaplanmazsa, vergi incelemesinde bu faiz şirket adına hesaplanıp vergilendirilebilir. Rapor her ortak hesabının kaç gün açık kaldığını ve dönem ortalama bakiyesini çıkarır.
Ortaklardan alacaklar 2 hesapta 90 günden uzun süre açık kaldı; faiz (adat) kaydı görülmedi.
KDV ödenmeden indirilmiş mi?
Sorumlu sıfatıyla beyan edilen KDV, yani KDV-2, ödendiği dönemde indirilebilir; erken indirim, incelemede geri alınabilir. Rapor her dönemin beyan, ödeme ve indirim kayıtlarını eşleştirir.
4 dönemde sorumlu sıfatıyla beyan edilen KDV, ödeme kaydından önceki bir dönemde indirildi.
Binek araç giderlerinin tamamı mı düşülmüş?
Şirket binek araçlarının giderlerinin bir kısmı kazançtan düşülemez ve beyannamede ayrıca eklenmesi gerekir. Rapor bu giderleri hesap hesap toplar, ayrılması gereken tutarı hesaplar.
Binek araçlarla ilgili 186.400,00 TL gider kaydedildi; bu tutarın %30'u kısıtlamaya aday.
Verilen avanslar mala ya da faturaya dönmüş mü?
Aylardır kapanmayan bir avans, teslim alınmış ama faturası kaydedilmemiş bir alımı ya da geri alınması gereken bir parayı gösterebilir. Rapor 180 günü geçen avansları tedarikçi bazında listeler.
159 Verilen Sipariş Avansları'nda 2 alt hesap 180 günden uzun süredir kapanmadı.
Faturalar zamanında deftere girmiş mi?
Belgeler yasal süre içinde kaydedilmezse defterin düzeni tartışmaya açılır; gelir ve gider yanlış döneme kayabilir. Rapor her belgenin tarihini kayıt tarihiyle karşılaştırır, 45 günü aşanları gösterir.
5 yevmiye maddesinde belge tarihi ile kayıt tarihi arasında 45 günden fazla süre var.
Ücret ödenen her ay SGK primi de kaydedilmiş mi?
Ücret gideri yazılıp prim tahakkuku yapılmayan bir ay, bordro ile defter arasında bir kopukluk olduğunu gösterir. Rapor her ayın ücret ve prim kayıtlarını yan yana koyar.
2 ayda ücret gideri kaydedildi ancak SGK prim tahakkuku görülmedi: Ekim ve Kasım 2025.
Bunlar Örnek A.Ş.'nin 12 tespitinden birkaçı.
Raporun tamamı yönetici özetiyle açılır, her tespiti kanıt tablosu ve öneriyle verir. Bir şirket sahibinin okuyacağı düzende.
Aynı 12 dosya, şirketinizin finansal fotoğrafını da çeker.
Nakit, borç, kârlılık ve işletme sermayesi altı alanda notlanır; öncelikli konular sade dille sıralanır.
Kâr ettiniz; nakit nereye gitti?
Kâr eden bir şirketin kasası boşalabilir; para çoğu zaman tahsil edilmemiş alacakta ya da depodaki stokta bekler. Yönetici raporu kârın ne kadarının nakde döndüğünü ve farkın nereye bağlandığını tek grafikte gösterir.
Müşterileriniz sizi mi finanse ediyor, siz mi onları?
Müşteriden tahsilat tedarikçiye ödemeden uzun sürerse, aradaki farkı şirket kendi nakdiyle kapatır. Rapor iki süreyi gün olarak hesaplar; önceki yılın defterini eklerseniz geçen yılla da karşılaştırır.
Borcunuzun ne kadarı bu yıl ödenecek?
Borç yükü makul görünse de büyük kısmı kısa vadeliyse nakit planı sıkışır. Rapor borcu yıllık faaliyet kârıyla tartar ve vadesine göre ayırır.
- Türkiye'deki veri merkezinde işlenir, yurt dışına çıkmaz
- Raporu yapay zekâ değil kural motoru yazar
- Yapay zekâ verinizi saklamaz, eğitimde kullanmaz
Kendi defterinizde neler var?
12 aylık yevmiye XML'inizi yükleyin; yaklaşık 20 saniye sonra raporlarınız hazır. Tespitleri muhasebecinizle birlikte, kanıtıyla konuşun.
Örnekteki tespitler kurgusal Örnek A.Ş.'ye aittir; sizin raporunuzda çıkan konular defterinize göre değişir. Rapor bir tasdik ya da denetim görüşü değildir.